# 12 aylık bebek gelişimi: neler yapar, nasıl beslenir, ne kadar uyur?

*Bebek Uzmanı · https://bebekuzmani.com/bebek/gelisim/12-aylik/ · Yayın 2026-08-28 · Bebek Uzmanı editörü*

> Tutunarak ayağa kalkar. Birinci yaş sofrada bir eşik: bebek artık ailenin yemeğinden yiyor.

## Öne çıkanlar

- Tutunarak ayağa kalkar
- Bay bay yapar
- Günde 11-14 saat uyku, gündüz uykuları dahil.
- Takvimde bu ay aşı var: Konjuge pnömokok (KPA) rapel, Kızamık, kızamıkçık, kabakulak (KKK) birinci doz, Suçiçeği birinci doz.

## Bu ay bebek neler yapabilir?

Aşağıdaki beceriler bu ayda bebeklerin çoğunda görülüyor. Hiçbiri son tarih değil: aynı sıra herkeste aynı ama takvim bebekten bebeğe kayıyor. Bir beceri henüz gelmediyse önce bir öncekinin gelip gelmediğine bakın. Erken doğan bebeklerde beceriler düzeltilmiş yaşa göre değerlendiriliyor.

### Hareket

- Tutunarak ayağa kalkar
- Mobilyalara tutunarak yürür
- Siz tutarken kapaksız bardaktan içer
- Küçük yiyecek parçalarını başparmağı ile işaret parmağı arasında alır

### Dil ve iletişim

- Bay bay yapar
- Anne ya da baba gibi özel bir adla seslenir
- Hayır sözcüğünü anlar: duyunca kısa süre durur ya da vazgeçer

### Sosyal ve duygusal

- Sizinle ce ee ya da el çırpma gibi oyunlar oynar
- Yabancıların yanında çekingen ya da kaygılı olur
- Giyinirken kolunu ya da bacağını uzatarak yardım eder

### Bilişsel

- Bir kabın içine nesne koyar: bardağa küp gibi
- Sakladığınızı gördüğü bir şeyi arar, örtünün altındaki oyuncak gibi

## Bu ay bebek ne kadar uyur?

| Uyku | Değer |
| --- | --- |
| Toplam uyku | 11-14 saat |
| Gece uykusu | Gece uykusu ana uyku, uyanmalar seyrekleşir |
| Gündüz uyku sayısı | Bir ya da iki uyku, ikincisi zamanla bırakılıyor |

## Bu ay nasıl beslenir?

Birinci yaş sofrada bir eşik: bebek artık ailenin yemeğinden yiyor. Tuz ile şeker eklenmemiş, boğulma riski taşımayacak biçimde kesilmiş porsiyonlar sunuluyor. İnek sütü artık içecek olarak verilebiliyor. Anne sütü isteyen anne ile bebek için sürüyor; Dünya Sağlık Örgütü iki yaş ve ötesine kadar sürdürülebileceğini söylüyor. Biberondan bardağa geçiş bu yaşta öneriliyor.

Hangi besinin hangi ayda başladığını, alerjen sırasını ve boğulma riski taşıyan gıdaları [ek gıda bölümünde](/ek-gida/) bulabilirsiniz.

## Bu ayki aşılar

- Konjuge pnömokok (KPA) rapel
- Kızamık, kızamıkçık, kabakulak (KKK) birinci doz
- Suçiçeği birinci doz

Liste Sağlık Bakanlığının [Ulusal Çocukluk Dönemi Aşılama Takvimi](https://asi.saglik.gov.tr/bagisiklama-programi-ve-asi-takvimi/asi-takvimi.html)'nden alındı; takvimde bu dozlar ayın sonuna kadar yapılıyor. Aşılar aile hekiminizde ücretsiz uygulanıyor. Bebeğiniz bir dozu kaçırdıysa takvim baştan başlamıyor; eksik doz tamamlanıyor. Kendi bebeğinizin durumunu çocuk doktorunuza sorun.

## Ne zaman doktora başvurulmalı

- Tutunarak ayağa kalkmıyorsa
- Hiç jest kullanmıyorsa: el sallama ya da işaret etme gibi
- Hiç sözcük söylemiyorsa
- Basit yönergeleri anlamıyorsa
- İsmine tepki vermiyorsa
- Daha önce yaptığı bir şeyi artık yapmıyorsa

## Sık sorulan sorular

### Bir yaşındaki bebek kaç kelime söylemeli?

Birinci yaşta bir ya da iki anlamlı sözcük yaygın; hiç sözcük olmaması da tek başına sorun anlamına gelmiyor. Asıl bakılan iletişimin kendisi: bebek işaret ediyor mu, el sallıyor mu, adına dönüyor mu, istediğini göstermek için sizi kullanıyor mu. Jestlerin hiç olmaması sözcüğün olmamasından daha önemli bir işaret. Kaygılandıysanız çocuk doktorunuza sorun.

### Bu ayda hangi aşılar yapılıyor?

Sağlık Bakanlığının 2025 takviminde on ikinci ay sonunda üç aşı bulunuyor: konjuge pnömokok rapeli, kızamık kızamıkçık kabakulak birinci dozu ve suçiçeği birinci dozu. Dokuzuncu ayda yapılan KKK ek dozu bu dozun yerine geçmiyor. Aşı sonrası bir iki gün hafif ateş ile huzursuzluk beklenen tepkiler arasında.

### Bir yaşındaki çocuk ne kadar uyur?

Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi bir ile iki yaş arası için gündüz uykuları dahil 11-14 saat veriyor. Gece uykusu on ile on iki saat, gündüz ise bir ya da iki uyku kalıyor. İkinci gündüz uykusundan vazgeçiş çoğu çocukta on ikinci ay ile on sekizinci ay arasında oluyor. Geçiş döneminde akşam yatma saatini biraz öne çekmek işe yarıyor.

### Bebek ne zaman yürür?

Dünya Sağlık Örgütünün ölçümlerinde desteksiz yürüme sekizinci ay ile on sekizinci ay arasında başlıyor; ilk adımlar çoğu bebekte birinci yaş dolayına denk geliyor. Sıra belli: önce tutunarak ayağa kalkma, sonra mobilya kenarında yan yan yürüme, en son desteksiz adımlar. On sekizinci ayın sonunda yürüme başlamadıysa çocuk doktorunuza sorun.

## Kaynakça

1. CDC, 1 yaş kilometre taşları — cdc.gov
   https://www.cdc.gov/act-early/milestones/1-year.html

2. Amerikan Pediatri Akademisi, 12 aylık gelişim — healthychildren.org
   https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/Pages/Developmental-Milestones-12-Months.aspx

3. Sağlık Bakanlığı, ulusal aşı takvimi — asi.saglik.gov.tr
   https://asi.saglik.gov.tr/bagisiklama-programi-ve-asi-takvimi/asi-takvimi.html

4. Amerikan Pediatri Akademisi, çocuklar kaç saat uyumalı — healthychildren.org
   https://www.healthychildren.org/English/healthy-living/sleep/Pages/Healthy-Sleep-Habits-How-Many-Hours-Does-Your-Child-Need.aspx

---

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz.
Kanonik sürüm: https://bebekuzmani.com/bebek/gelisim/12-aylik/