Rehber ✓ Kurum kaynaklı

Ek gıdaya başlama: 6. ayda ilk hafta nasıl geçer?

Yazan: Bebek Uzmanı editörü · Yayın: 18 Ağustos 2026 · Güncelleme: 18 Ağustos 2026

Ek gıda altıncı ay dolayında başlıyor; öncesinde bebeğin tek besini anne sütü. Hazır olmanın üç işareti, ilk haftanın gün gün planı, alerjen besinlerin sırası ve bir yaşına kadar hiç verilmeyenler bu sayfada.

Ek gıdaya ne zaman başlanır?

Başlangıç altıncı ay dolayı. Dünya Sağlık Örgütü ilk altı ayda yalnız anne sütü öneriyor ve tamamlayıcı besinlerin altıncı aydan itibaren girmesini, emzirmenin iki yaş ve ötesine kadar sürmesini istiyor. Sağlık Bakanlığı’nın bebek beslenmesi sayfası da aynı sınırı veriyor: ilk altı ay sadece anne sütü.

Altıncı ay bir gün değil bir dönem. Bazı bebekler haftalar öncesinden sofraya uzanıyor, bazıları altıncı ayı geçtikten sonra ilgileniyor. Erken başlamayı gerektiren tıbbi bir durum varsa kararı çocuk doktoru veriyor.

Prematüre doğan bebeklerde takvim doğum tarihine göre değil düzeltilmiş yaşa göre kuruluyor. Bu bebeklerde başlangıç ayını hekime sormak gerekiyor.

Bebek hazır olduğunu nasıl belli eder?

NHS üç işaretin bir arada görünmesini istiyor:

• Oturur konumda kalabilmek ve başını dik tutabilmek.
• Gözünü, elini ve ağzını birlikte kullanabilmek: besini görüp eline alıp kendi ağzına götürebilmek.
• Besini yutabilmek. Ağızdan geri itiyorsa henüz erken.

Sık karıştırılan üç davranış ise hazır olma işareti sayılmıyor: yumruğunu emmek, gece olağandan sık uyanmak ve fazladan süt istemek. Bunların üçü de bu yaşta olağan. Aynı sayfa şunu da açıkça yazıyor: katı gıdaya başlamak bebeğin geceyi kesintisiz uyumasını sağlamıyor.

İlk hafta neyle başlanır?

Bir iki çay kaşığı yeterli. İlk günlerin işi bebeği doyurmak değil, kaşığı ve yeni tadı tanıtmak. Süt öğünleri hiç değişmeden sürüyor.

Amerikan Pediatri Akademisi her 3-5 günde bir tek bileşenli yeni besin öneriyor ve arada tepki gözlemeyi istiyor. Aşağıdaki plan bu aralığa göre kurulmuş bir örnek; besinleri kendi mutfağınıza göre değiştirebilirsiniz.

Yemek tuzsuz ve şekersiz hazırlanıyor. NHS pişirme suyuna bile tuz eklenmemesini söylüyor. Pişen besin bebeğe verilmeden önce iyice soğutuluyor.

Demir bu dönemde en çok gözden kaçan başlık. Amerikan Pediatri Akademisi etli püreler ve demirle zenginleştirilmiş bebek tahılları gibi demir ile çinko veren besinlerin listeye erken girmesini istiyor. Besin besin başlangıç ayları ve hazırlama biçimleri için ek gıda takvimine bakabilirsiniz.

Alerjen besinler ne zaman verilir?

Geciktirmenin koruyucu bir yanı yok. NHS yer fıstığı, yumurta, gluten ve balık gibi alerjen içeren besinlerin altıncı aydan itibaren, teker teker ve az miktarda verilebileceğini yazıyor. Amerikan Pediatri Akademisi de bu besinleri 4-6 aydan sonraya ertelemenin alerjiyi önlediğine dair kanıt bulunmadığını belirtiyor.

Yeni alerjeni sabah ya da öğle öğününde deneyin. Böylece tepki çıkarsa gün içinde fark ediliyor. İki alerjeni aynı güne koymayın; hangisinin sorumlu olduğu anlaşılmaz.

İki durumda sıralamayı hekimle kurmak gerekiyor: bebekte ağır egzama varsa ya da yumurta alerjisi biliniyorsa. Akademi bu bebeklerde yer fıstığı için test önerdiği için fıstık ezmesini evde kendi başınıza denemeden önce çocuk doktorunuza sorun.

Hangi besinler bir yaşına kadar verilmez?

• Bal. Bir yaşından önce bebek botulizmi riski taşıyor. Pişmiş olması durumu değiştirmiyor. Balın ayrıntısı ayrı sayfada.
• İnek sütü ana içecek olarak. NHS altıncı aydan sonra yemekte kullanılmasına izin veriyor ama içecek olarak bir yaşını bekletiyor. İnek sütü sayfası ayrıntıyı veriyor.
• Tuz. Bebeğin böbrekleri fazla tuzu süzemiyor. Yemeğe eklenmiyor, tuzlu hazır ürünler de sofraya gelmiyor.
• Şeker ve şekerli içecekler. Diş çürüğü riskini erkenden başlatıyor.
• Boğulma riski yüksek besinler. Bütün fındık, üzüm tanesi, sert havuç çubuğu ve benzeri besinler bu yaşta ya hiç verilmiyor ya da güvenli biçimde küçültülüyor.

Öğün sayısı aylara göre nasıl artar?

6-8 ay

Günde bir öğünle başlanıyor, birkaç hafta içinde ikiye çıkıyor. Kıvam ezmeden püreye yakın. Parmak besinler bu dönemde tanışıyor. Süt hâlâ ana besin.

8-10 ay

Öğün sayısı üçe yaklaşıyor. Kıvam kabalaşıyor: tam püre yerine ezilmiş ve topaklı. Bebek kaşığa uzanmaya, kendi eliyle yemeye başlıyor.

10-12 ay

NHS bu dönemde günde üç öğünü ve aradaki iki küçük ara öğünü tarif ediyor. Aile sofrasındaki yemeklerin tuzsuz ayrılmış hali artık uygun. Bir yaşından sonra inek sütü ana içecek olarak sofraya giriyor, formül gerekmiyor.